Multifunctionele daken: efficiënt ruimtegebruik voor leefbare steden?

INSPIRATIE EVENT:

• Inspirerende dakentour:
  Bezoek aan drie markante multifunctionele daken in Gent, met de fiets. 
  Professionele technische toelichting door de architect, uitvoerder, bouwheer,...
• Broodjeslunch
• Lezing 'Klimaatdaken en circulariteit' 
  Eddy Mahieu I Animator Technisch Comité Dichtingswerken I Buildwise
• Lezing 'Architecturale visie op Multifunctionele daken' 
  Eytan Levi I Co-founder I Roofscapes & Paris Rooftop Days
• Netwerkmoment
  Genoeg tijd om met vakgenoten, collega’s en nieuwe contacten bij te praten.

Onze professionele studiedag begint met een bezoek per fiets aan enkele markante daken in Gent, die het potentieel van multifunctioneel ruimtegebruik illustreren. Na een broodjeslunch volgt een plenaire sessie met Eddy Mahieu (Buildwise) over de technische opbouw van multifunctionele daken, gevolgd door een architecturale visie op daken, gebracht door keynote spreker Eytan Levi (Roofscapes & Paris Rooftop Days). We sluiten de middag af met een aangenaam netwerkingsmoment. 

Dit event wordt georganiseerd in samenwerking met Klimaatdak, een initiatief van Embuild en Buildwise.

Herbekijk het inspiratie event

Bekijk de volledige opname van het event

Presentaties

Presentaties staan uitsluitend ter beschikking van de B2Build Academy leden.
 

• Van traditioneel naar multifunctioneel, circulair plat dak - Eddy Mahieu - 5 september 2025
• Adapting roofs to climate change - Eytan Levi - 5 september 2025

Verborgen parels: de multifunctionele daken van Gent

Al meer dan 18 jaar drijft ons één missie: inspireren om méér uit het dak te halen. En hoe kan dat beter dan met een ontdekkingstocht per fiets langs enkele unieke multifunctionele daken in Gent?

Op een zonnige vrijdagmorgen trokken we er in zes kleine groepen op uit, onder begeleiding van échte Gentse fietsgidsen. Speciaal voor ons gingen verschillende bijzondere gebruiksdaken open, waar architecten, bouwheren en tuinaannemers ter plekke hun technische inzichten deelden en volop in dialoog gingen met de deelnemers.

Ieder dak liet op zijn eigen manier zien hoe veelzijdig en waardevol een optimaal benut dak kan zijn. Het ene dak legde de nadruk op groen en biodiversiteit in combinatie met een spectaculair uitzicht, terwijl andere juist uitblonken in slim ruimtegebruik met aandacht voor recreatie, sport of energieopwekking. Daarnaast waren er ware parels van multifunctionele daken die technieken, energieopwekking, waterretentie, ontspanning én groen wisten te verenigen tot één samenhangend geheel. 

De enthousiaste reacties na afloop waren unaniem positief – en de vraag naar een vervolg klinkt nu al luid.

Klimaatdaken en circulariteit

Na de verzorgde broodjeslunch was het aan Eddy Mahieu van Buildwise om de spits af te bijten. Met de woorden “wie er in de voormiddag bij kon zijn, hoeft niet meer overtuigd te worden van de aangename kwaliteiten van een klimaatdak” zette hij meteen de toon. In zijn technisch onderbouwde presentatie belichtte hij de richtlijnen die nodig zijn om de bouwtechnische kwaliteit van multifunctionele daken - en in het bijzonder klimaatdaken - te garanderen, met daarbij de focus op circulaire mogelijkheden van het dak.

De vier pijlers van een klimaatdak? Een technisch correct opgebouwd dak uiteraard. “Als we dat niet hebben, dan kan het verhaal al stoppen”, benadrukt Eddy. Daarnaast zijn er het multifunctioneel aspect, de lage milieu-impact en de circulariteit van het klimaatdak. Die laatste pijler is in België, waar traditioneel volledig verkleefde dakopbouwen gangbaar zijn, zeker geen evidentie. Omdat “circulariteit” voor velen nog een breed en soms vaag begrip is, werkte Buildwise samen met de werkgroep aan een duidelijke definitie én onderbouwing van het belang ervan.

Aangezien Buildwise innovatie wil blijven stimuleren, betekent dat ook de bestaande richtlijnen voortdurend moeten worden bijgestuurd. Als alternatief stelt de werkgroep daarom - aan ons die middag in primeur - een scoresysteem voor, dat dakopbouwen beoordeelt op basis van twee criteria: de ontmantelbaarheidsscore en de vochtverspreidingsscore. "Dit systeem zal ontwerpers en uitvoerders helpen bij het maken van keuzes, afhankelijk van de toekomstige functies van het dak.", besluit Eddy.

Platte daken over de grenzen heen

Net als bij zovelen was Eytan Levi, architect en mede-oprichter van Roofscapes in Parijs, als kind zich onbewust van het potentieel van daken. Pas later ging er voor hem een wereld open toen hij vanaf de historische Parijse daken de adembenemende vergezichten en karakteristieke skylines ontdekte.

In zijn presentatie laat hij ons eerst kennismaken met voorbeelden van enkele ‘grijze’ Europese gebouwen, die oorspronkelijk niet ontworpen waren om hun platte daken een extra functie te geven. Dankzij herbestemmingsprojecten werden de daken van deze gebouwen opnieuw toegankelijk gemaakt voor het publiek voor hun schitterende uitzichten en kregen ze ruimte voor groene zones en biodiversiteit, als ontmoetingsplekken of urban farming en voor het toevoegen van functies zoals waterretentie en duurzame energieopwekking.

Maar wat dan met hellende daken? Kunnen ook zij een rol spelen in de strijd tegen klimaatverandering en nieuwe functies omarmen?

Als geboren Parijzenaar vroeg Eytan zich dit natuurlijk af: wat te doen met de hellende daken van dichtbebouwde steden, waar vier op de vijf daken een hellend dak is? Juist die gebieden die het hardst moeten worden aangepast om het urban heat island-effect te temperen, blijken ook het moeilijkst te transformeren.

Met inspiratie uit dakterrassen in Venetië en Zürich startte Eytan samen met zijn team een Roofscapes pilootproject, welke hij in deze sessie gedetailleerd toelicht. Hun doel: de temperatuur op Parijse daken verlagen, de biodiversiteit versterken en bewoners extra buitenruimte bieden. Tegelijk onderzochten ze hoe waterretentie kan worden toegepast op historische gebouwen die hier oorspronkelijk niet op voorbereid waren. 

Hij sluit zijn presentatie af met een oproep om daken opnieuw zichtbaar en bruikbaar te maken. Dat vraagt niet alleen bewustwording bij dakprofessionals en beleidsmakers, maar ook bij het brede publiek.